Η Κύπρος στην προεδρία της ΕΕ, με «σημαία» την προσιτή κατοικία –

Η στεγαστική κρίση και ειδικά η προσιτότητα της κατοικίας τοποθετούνται πλέον στο κέντρο της δημόσιας ευρωπαϊκής συζήτησης, με την Κύπρο να επιχειρεί να αναδειχθεί σε καταλύτη για μια πιο συντονισμένη απάντηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.  

Μιλώντας σε εκπροσώπους του ευρωπαϊκού Τύπου, ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου υπογράμμισε ότι η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 έχει ως μία από τις βασικές της προτεραιότητες την προσιτή στέγαση, συνδέοντάς την με την κοινωνική συνοχή, την ανταγωνιστικότητα και την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ανταπόκριση – Λευκωσία

Ο υπουργός περιέγραψε τη στεγαστική κρίση ως «κοινωνική κρίση» με δομικά, διασυνοριακά χαρακτηριστικά, που υπερβαίνουν τις εθνικές πολιτικές και απαιτούν ευρωπαϊκά εργαλεία, χωρίς να αμφισβητείται η εθνική αρμοδιότητα στον τομέα της κατοικίας.  Τόνισε ότι χωρίς πρόσβαση σε προσιτή και ποιοτική κατοικία, υπονομεύεται η δυνατότητα της Ευρώπης να κρατήσει εργαζομένους, να στηρίξει οικογένειες και να διασφαλίσει μια δίκαιη πράσινη μετάβαση.

Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Κατοικία  

Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Κωνσταντίνος Ιωάννου αναφέρθηκε εκτενώς στο «Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Κατοικία», το οποίο παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο, μαζί με αναθεώρηση κανόνων κρατικών ενισχύσεων και μια στρατηγική για την κατασκευαστική δραστηριότητα.  

Το σχέδιο, όπως το περιέγραψε, στηρίζεται σε τέσσερις κεντρικούς πυλώνες: ενίσχυση της προσφοράς, κινητοποίηση επενδύσεων, άμεση στήριξη με παράλληλες μεταρρυθμίσεις και στοχευμένα μέτρα για τις πιο ευάλωτες ομάδες.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή προωθεί για πρώτη φορά έναν Ευρωπαίο Επίτροπο με αποκλειστικό χαρτοφυλάκιο τη στέγαση και συγκροτεί μια νέα «Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τη Στέγαση», που αναμένεται να ξεκινήσει τη δράση της το 2026.  Ο υπουργός σημείωσε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει δέκα βασικούς τομείς παρέμβασης, από τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων μέχρι την απλοποίηση διαδικασιών και την αξιοποίηση χρηματοδοτικών μέσων στο τρέχον και στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Η στεγαστική εικόνα στην Κύπρο  

Περνώντας στην εθνική διάσταση, ο Κωνσταντίνος Ιωάννου παραδέχθηκε ότι η στεγαστική πρόκληση στην Κύπρο έχει οξυνθεί τα τελευταία χρόνια, παρότι η συνολική αύξηση τιμών και ενοικίων σε εθνικό επίπεδο εμφανίζεται, σύμφωνα με μελέτες, χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.  Εξήγησε ότι το πρόβλημα είναι έντονα χωρικά άνισο, με τη Λεμεσό να είναι η πλέον επιβαρυμένη πόλη, όπου τα νεόδμητα διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου φτάνουν ακόμη και τα 1.800 ευρώ, έναντι περίπου 800 ευρώ στη Λευκωσία και 600 ευρώ σε άλλες πόλεις.

Ο υπουργός απέδωσε τη μεγάλη πίεση στη Λεμεσό σε έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως η άνοδος του κόστους κατασκευής και ενέργειας, η μετεγκατάσταση περίπου 20.000 Ουκρανών προσφύγων σε διάστημα έξι μηνών μετά τη ρωσική εισβολή, καθώς και η μειωμένη προσφορά νέων κατοικιών στη διάρκεια της πανδημίας.  Κατά τον ίδιο, η συσσώρευση ζήτησης σε συγκεκριμένες αστικές ζώνες, σε συνδυασμό με την εξάπλωση βραχυχρόνιων μισθώσεων, έχει επιβαρύνει τα νοικοκυριά που σήμερα δαπανούν δυσανάλογο μέρος του εισοδήματός τους για στέγη.

Τα εθνικά μέτρα: από την επιτάχυνση αδειών έως τα κίνητρα  

Παρουσιάζοντας το εθνικό πλαίσιο πολιτικής, ο Κωνσταντίνος Ιωάννου μίλησε για μια συνολική στρατηγική που στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες: αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος, με έμφαση στην προσιτή κατοικία, και διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών σε στέγη.  

Κεντρικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση είναι η επιτάχυνση των πολεοδομικών και οικοδομικών αδειοδοτήσεων, με στόχο την έκδοση αδειών για κατοικίες σε 40 ημέρες και για πολυκατοικίες έως 20 διαμερισμάτων σε 80 ημέρες, μέσω πλήρως ηλεκτρονικής διαδικασίας και μεταφοράς της ευθύνης ακρίβειας των σχεδίων στους μελετητές.

Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση έχει θεσπίσει κίνητρα, όπως η παροχή πρόσθετου συντελεστή δόμησης έως 45%, υπό την προϋπόθεση ότι μέρος των επιπλέον μονάδων θα διατεθούν προς πώληση ή μίσθωση σε προσιτές τιμές.  

Ο υπουργός επεσήμανε ότι σε σχήματα «build-to-rent» όλες οι μονάδες μισθώνονται για συγκεκριμένο διάστημα σε ελεγχόμενο κόστος, με τις τιμές αναφοράς να καθορίζονται από τον κρατικό φορέα ανάπτυξης γης ώστε να αντανακλούν ουσιαστικά το κόστος.

Στοχευμένες παρεμβάσεις για  νέους, αγροτικές και ορεινές περιοχές  

Ειδική αναφορά έγινε στα σχέδια στήριξης για νέους έως 41 ετών και για κατοίκους ορεινών και αγροτικών περιοχών, που συνδέονται τόσο με την κοινωνική πολιτική όσο και με την προσπάθεια αντιστροφής της ερήμωσης της υπαίθρου.  

Μέσω επιχορηγήσεων και κινήτρων για αγορά ή ανέγερση κατοικίας σε ορεινές και αγροτικές ζώνες, η κυβέρνηση επιχειρεί να αναζωογονήσει κοινότητες που φθίνουν επί δεκαετίες, μειώνοντας παράλληλα τις πιέσεις στις αστικές αγορές.

Ο Κωνσταντίνος Ιωάννου αναγνώρισε ότι η αποκέντρωση της κατοικίας έχει κόστος σε μετακινήσεις και υποδομές, ωστόσο εκτίμησε ότι τα οφέλη υπερβαίνουν τα μειονεκτήματα, ιδίως εφόσον ακολουθήσει σταδιακή μεταφορά υπηρεσιών, σχολείων και διοικητικών δομών προς τις περιοχές που αποκτούν κρίσιμη μάζα πληθυσμού.  

Παράλληλα, ανακοίνωσε την έναρξη έργου για ανάπτυξη προσιτών ενοικιαζόμενων κατοικιών για νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σε κρατική γη, στο πλαίσιο της ενίσχυσης του δημόσιου ρόλου στην αγορά στέγης.

Βραχυχρόνιες μισθώσεις και επενδυτική πίεση  

Ιδιαίτερο βάρος στη συζήτηση με τους δημοσιογράφους είχε το ζήτημα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με τον υπουργό να παραδέχεται ότι πρόκειται για έναν αυξανόμενο παράγοντα πίεσης στην προσφορά κατοικίας, ιδίως σε τουριστικούς προορισμούς και μεγάλες πόλεις όπως η Μαδρίτη, η Λισαβόνα και η Αθήνα.  Αν και χαρακτήρισε τις σχετικές πρωτοβουλίες στο ευρωπαϊκό σχέδιο ως καλοδεχούμενες, υπογράμμισε ότι οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις εθνικές ιδιαιτερότητες και να μην επιβληθούν οριζόντιες απαγορεύσεις από τις Βρυξέλλες.

Ο Κωνσταντίνος Ιωάννου ξεκαθάρισε ότι δεν τάσσεται υπέρ της πλήρους απαγόρευσης βραχυχρόνιων μισθώσεων, όπως εξετάζεται σε πόλεις τύπου Βαρκελώνης, αλλά υπέρ της ρύθμισης και της προσεκτικής παρέμβασης, ώστε να διατηρηθεί χώρος για την ιδιωτική πρωτοβουλία χωρίς να θυσιάζεται το δικαίωμα των πολιτών στην κατοικία.  Αναφορικά με τη διαχρονική κριτική ότι η ισχυρή ζήτηση από ξένους επενδυτές και οι προηγούμενες πολιτογραφήσεις επενδυτών τροφοδότησαν τις σημερινές ανισορροπίες, επισήμανε ότι το σχετικό πρόγραμμα έχει καταργηθεί και δεσμεύτηκε ότι δεν θα επανέλθει, ενώ υπενθύμισε τους περιορισμούς που ήδη ισχύουν για αγορές από υπηκόους τρίτων χωρών.

Προεδρία με έμφαση στην εφαρμογή και στα δεδομένα  

Κοιτάζοντας προς τους επόμενους μήνες, ο υπουργός Εσωτερικών περιέγραψε μια προεδρία που θέλει να μετατρέψει τις πολιτικές δεσμεύσεις σε χειροπιαστά αποτελέσματα, δίνοντας έμφαση σε πρακτικές συζητήσεις, ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα ορόσημα.  Κομβικό βήμα σε αυτή την κατεύθυνση θα αποτελέσει η άτυπη υπουργική σύνοδος για τη στέγαση που θα φιλοξενηθεί στην Κύπρο στις 11 και 12 Μαΐου 2026, με τη συμμετοχή υπουργών, εμπειρογνωμόνων, θεσμικών οργάνων της ΕΕ και κοινωνίας των πολιτών.

Παράλληλα, η Λευκωσία προτίθεται να προωθήσει σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου προς έγκριση από το Συμβούλιο Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών τον Ιούνιο, ώστε να ενισχυθεί η πολιτική δέσμευση και να δοθεί κατεύθυνση για την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Προσιτή Κατοικία.  «Η στέγαση είναι ο καθρέφτης της αξιοπιστίας μας απέναντι στους πολίτες», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Κύπρος «είναι έτοιμη να κάνει το μερίδιο που της αναλογεί» για να μετατραπεί η κρίση σε ευκαιρία για πιο ανθεκτικές και συμπεριληπτικές κοινωνίες.

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος

Σχετικά άρθρα:

Ο Τραμπ διαβεβαιώνει ότι συμφιλίωσε οριστικά το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία Μητσοτάκης: Όσο η Τουρκία έχει στο τραπέζι το casus belli, η Ελλάδα δεν θα συναινέσει να ενταχθεί στο SAFE Δύο χρόνια μετά την φονική επίθεση της Χαμάς: Ισραηλινοί αποτίουν φόρο τιμής στα θύματα της 7ης Οκτωβρίου 2023 Τραγωδία στην Λούτσα: Αυτοκίνητο παρέσυρε πεζούς, ένας νεκρός και δύο τραυματίες