Καρκίνος του δέρματος: Ποιος είναι ο κανόνας ABCDE για τον εντοπισμό του

Κηλίδες, εξογκώματα ή μπαλώματα που εμφανίζονται ξαφνικά στο δέρμα σας μπορεί να είναι ανησυχητικά, ειδικά αν μεγαλώνουν γρήγορα, κοκκινίζουν ή ερεθίζονται, ή δεν φαίνεται να επουλώνονται. Μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς αν πρόκειται για κάτι ήπιο, όπως ένα σπυράκι ή ένας σπίλος (ελιά), ή για κάτι πιο σοβαρό, όπως ο καρκίνος του δέρματος.

Ο καρκίνος του δέρματος είναι μακράν ο πιο συχνός τύπος καρκίνου. Σύμφωνα με την American Academy of Dermatology Association, εκτιμάται ότι έως και ένας στους πέντε Αμερικανούς θα τον αναπτύξει κάποια στιγμή στη ζωή του.

Δείτε Ψάχνεις δώρο για baby shower; Δες τις ιδέες που σώζουν την τελευταία στιγμή

Ευτυχώς, οι περισσότεροι δερματολόγοι τονίζουν ότι οι περισσότεροι καρκίνοι του δέρματος είναι ιάσιμοι όταν εντοπίζονται έγκαιρα. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αναγνωρίζετε τα πρώτα σημάδια και συμπτώματα.

Τι προκαλεί τον καρκίνο του δέρματος;

Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) είναι η κύρια αιτία καρκίνου του δέρματος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος, επομένως δέχεται το μεγαλύτερο φορτίο της UV ακτινοβολίας που εκπέμπει ο ήλιος, είχε δηλώσει παλαιότερα η Δρ. Alice Zhou, επίκουρη καθηγήτρια ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις.

Δείτε επίσης

Τα άτομα με πιο ανοιχτόχρωμο δέρμα έχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του δέρματος σε σύγκριση με άτομα με πιο σκουρόχρωμο δέρμα. Ωστόσο, υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη ότι τα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα δεν μπορούν να εμφανίσουν καρκίνο του δέρματος — κάτι που δεν ισχύει, σύμφωνα με τη Zhou.

Υπάρχουν πολλοί ακόμη παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του δέρματος, όπως μεταξύ άλλων: οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος, χρήση σολάριουμ, χρόνια φλεγμονή και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, δήλωσε ο Δρ. Paul Nghiem, καθηγητής και πρόεδρος δερματολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον. Υπάρχουν ακόμη και ορισμένες σπάνιες μορφές καρκίνου του δέρματος, όπως το καρκίνωμα κυττάρων Merkel και το σάρκωμα Kaposi, που οφείλονται κυρίως σε ιούς, σημείωσε ο Nghiem.

Είναι επίσης σημαντικό να παρακολουθείτε τους σπίλους (ελιές) στο δέρμα σας.

Σημάδια καρκίνου του δέρματος και πώς να αναγνωρίσετε κάθε τύπο

Ο καρκίνος του δέρματος εμφανίζεται σε πολλές διαφορετικές μορφές: «Οι τρεις κύριοι τύποι που μας απασχολούν είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα και το μελάνωμα», είχε δηλώσει παλαιότερα η Δρ. Elizabeth Berry, αναπληρώτρια καθηγήτρια δερματολογίας στο Oregon Health and Science University. Ακολουθούν ορισμένα βασικά σημάδια που πρέπει να προσέξετε:

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (BCC)

Ως ο πιο συχνός τύπος καρκίνου του δέρματος, το BCC αντιπροσωπεύει το 80% όλων των διαγνώσεων καρκίνου του δέρματος στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την AAD. Συνήθως μοιάζει με ένα εξόγκωμα στο χρώμα του δέρματος, διαφανές, με ελαφριά γυαλάδα. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως ένα μικρό ροζ σημείο που αιμορραγεί εύκολα. Τα περισσότερα BCC εμφανίζονται σε περιοχές που εκτίθενται συχνά στον ήλιο (όπως τα χέρια, το κεφάλι και ο λαιμός). Δεν είναι ιδιαίτερα επιθετική μορφή και συνήθως αντιμετωπίζεται πολύ αποτελεσματικά.

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (SCC)

Ο δεύτερος πιο συχνός τύπος καρκίνου του δέρματος. Συνήθως εμφανίζεται ως ένα σκληρό κόκκινο εξόγκωμα με μια κρούστα στο κέντρο. Μερικές φορές μπορεί να μοιάζει με πληγή, έγκαυμα ή έλκος που δεν επουλώνεται σωστά. Συχνά έχει λεπιδώδη υφή με ακανόνιστα, τραχιά όρια.

Μελάνωμα

Το μελάνωμα αντιπροσωπεύει μόνο το 1% όλων των καρκίνων του δέρματος στις ΗΠΑ, αλλά είναι από τους πιο θανατηφόρους. Ο κίνδυνος με το μελάνωμα είναι ότι ακόμη κι αν αφαιρεθεί, αν ένα καρκινικό κύτταρο διαφύγει, μπορεί να μετακινηθεί σε άλλο σημείο του σώματος και να δώσει μεταστάσεις χρόνια αργότερα.

Μπορεί εύκολα να συγχέεται με έναν καλοήθη σπίλο, αλλά καθώς εξελίσσεται σε μέγεθος και σχήμα, μπορεί να αποκτήσει πιο «άτυπη» εμφάνιση. Πολύ σπάνια μπορεί να εμφανιστεί ως μαύρη ή καφέ γραμμή στο νύχι.

Στο σπίτι, τα πρώιμα σημάδια μελανώματος μπορούν να εντοπιστούν με τον κανόνα «ABCDE», σύμφωνα με τον Nghiem. Σύμφωνα με την AAD, θα πρέπει να επισκεφθείτε δερματολόγο αν μια κηλίδα στο σώμα σας παρουσιάζει κάποιο από τα παρακάτω:

A – Asymmetry (Ασυμμετρία): Η μία πλευρά της κηλίδας διαφέρει εμφανώς από την άλλη.

B – Border (Όρια): Τα όρια είναι ακανόνιστα, «οδοντωτά» ή ασαφή.

C – Color (Χρώμα): Υπάρχουν πολλαπλές αποχρώσεις μαύρου, καφέ, μπεζ, λευκού, κόκκινου ή μπλε.

D – Diameter (Διάμετρος): Η διάμετρος είναι μεγαλύτερη από 6 χιλιοστά (περίπου όσο η γόμα ενός μολυβιού), αν και μπορεί να διαγνωστεί και σε μικρότερο μέγεθος.

E – Evolution (Εξέλιξη): Υπάρχουν γρήγορες αλλαγές στο μέγεθος, το σχήμα ή το χρώμα μιας νέας ή υπάρχουσας κηλίδας. Καθώς μεγαλώνει, μπορεί να εμφανιστεί φαγούρα, αιμορραγία ή πόνος.

Μπορεί να εμφανιστεί καρκίνος του δέρματος σε περιοχές που δεν εκτίθενται στον ήλιο;

Ο καρκίνος του δέρματος μπορεί πράγματι να εμφανιστεί και σε περιοχές που δεν εκτίθενται συχνά στον ήλιο.

Το ακραίο (acral) μελάνωμα είναι ένας υποτύπος μελανώματος που αναπτύσσεται στις παλάμες και τα πέλματα. Τα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο για αυτόν τον τύπο. Είναι επίσης πιθανό το μελάνωμα να εμφανιστεί σε βλεννογόνους, όπως στο στόμα, στα μάτια και στα γεννητικά όργανα.

Πώς να προλάβετε τον καρκίνο του δέρματος

Η πρόληψη ξεκινά με το αντηλιακό. Κάντε το μέρος της καθημερινής σας ρουτίνας, είτε είναι καλοκαίρι είτε χειμώνας. Θα πρέπει να εφαρμόζετε αντηλιακό σε κάθε μέρος του σώματος που ενδέχεται να εκτεθεί στον ήλιο, ενώ τον χειμώνα είναι σημαντικό να το εφαρμόζετε καθημερινά στο πρόσωπο.

Επιλέξτε αντηλιακό ευρέος φάσματος (ιδανικά με ανόργανα φίλτρα) με δείκτη προστασίας τουλάχιστον SPF 30 και φροντίστε να το ανανεώνετε κάθε δύο ώρες. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεστε αποκλειστικά στο αντηλιακό. Φοράτε προστατευτικά ρούχα και προτιμάτε τη σκιά τις μεσημεριανές ώρες ή όταν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι υψηλή.

Δείτε Πότε αλλάζει η ώρα τον Μάρτιο του 2026

Συμπέρασμα

Ο καρκίνος του δέρματος είναι αντιμετωπίσιμος όταν εντοπιστεί έγκαιρα, και είναι πάντα προτιμότερο να λαμβάνετε μέτρα πρόληψης. Να είστε σε εγρήγορση για αλλαγές στο χρώμα ή την εμφάνιση σπίλων και κηλίδων — αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε νέα ή ασυνήθιστη αλλαγή στο δέρμα σας, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε τον δερματολόγο σας.

Σχετικά άρθρα:

Μείωση των ελληνικών εξαγωγών τον Αύγουστο Πιερρακάκης: Κατατέθηκε το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2026 – Αποστολή μας οι μεταρρυθμίσεις να προχωρήσουν με ταχύτητα Κάθε πότε πρέπει να λούζεις τα μαλλιά σου Μπορούν τα άτομα με διαβήτη να τρώνε γλυκά;